Υπογονιμότητα

Η αύξηση της υπογονιμότητας είναι ένα ανησυχητικό φαινόμενο που παρουσιάζεται τα τελευταία χρόνια και πλήττει το 15% των σημερινών ζευγαριών. Αξίζει να τονιστεί ότι το πρόβλημα αυτό αφορά και τους δύο συντρόφους και σύμφωνα με τις τελευταίες ιατρικές έρευνες υπάρχει περίπου ίδια αναλογία σε ότι αφορά τα ιατρικά αίτια της υπογονιμότητας.

Στη σημερινή εποχή με τη βοήθεια της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, πολλά ζευγάρια φτάνουν στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Σε πολλές περιπτώσεις, το μόνο που χρειάζονται είναι οι ιατρικές συμβουλές, ο καλύτερος προγραμματισμός και σε πολλές περιπτώσεις η λεπτομερής διερεύνηση επιμέρους προβλημάτων. Τα αίτια της υπογονιμότητας είναι πολλά και ποικίλα, οπότε η συμβολή των ειδικών αποτελεί την πρώτη σωστή κίνηση για τις μετέπειτα αποφάσεις. Εκείνο που θα πρέπει να γνωρίζουν τα ζευγάρια που αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα ότι δεν είναι μόνα τους. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, περισσότερα από 300.000 ζευγάρια αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας και αδυνατούν να αποκτήσουν παιδί, είτε από παθολογικά αίτια είτε λόγω του άγχους της σημερινής ζωής.

Στη χώρα μας, ένα στα είκοσι παιδιά γεννιέται μέσω κάποιας μεθόδου υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, δηλαδή το 5% περίπου των γεννήσεων ετησίως. Είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό ότι στις ημέρες μας εφαρμόζονται νέες θεραπευτικές τεχνικές και σύγχρονη φαρμακευτική υποστήριξη, έτσι ώστε να παρέχεται μεγαλύτερη ασφάλεια στις μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και να προκύπτουν καλλίτερα αποτελέσματα επιτυχών κυήσεων.

Παράλληλα, οι νέες τεχνικές γονιμοποίησης και ανάπτυξης εμβρύων έχουν εξελιχθεί σε σημαντικό βαθμό, ώστε να δίνεται η δυνατότητα στους ειδικούς επιστήμονες, γυναικολόγους και εμβρυολόγους, να αντιμετωπίζουν και τις πλέον δύσκολες περιπτώσεις, συμβάλλοντας με το έργο τους στη γέννηση περίπου 5.000 παιδιών κάθε χρόνο από 12.000 περίπου κύκλους
εξωσωματικής που πραγματοποιούνται ετησίως.

Πρόβλημα υπογονιμότητας ενδέχεται να υπάρχει σε ζευγάρια που ενώ έχουν φυσιολογικές, χωρίς προφυλάξεις σεξουαλικές επαφές για ένα χρόνο, δεν έχουν καταφέρει να αποκτήσουν παιδί. Σε αυτήν την περίπτωση, επιβάλλεται η επίσκεψη στον ειδικό καθώς και κάποιες απαραίτητες εξετάσεις προκειμένου να διαγνωσθεί, εάν υπάρχει, το αίτιο της υπογονιμότητας.

Παράλληλα, υπάρχουν κάποιες ειδικές περιπτώσεις που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, όπως για παράδειγμα, εάν η γυναίκα έχει παρατηρήσει ανωμαλίες στη διάρκεια του κύκλου της, εάν έχει υποβληθεί σε εγχειρήσεις του αναπαραγωγικού συστήματος (μήτρα, σάλπιγγες), εάν έχει δυνατούς πόνους κατά την έμμηνο ρήση (πιθανή περίπτωση ενδομητρίωσης), όταν έχουν καταγραφεί δύο ή τρεις προηγούμενες αποβολές, εάν το ζευγάρι έχει ιστορικό σεξουαλικά μεταδιδόμενων ασθενειών, εάν αντιμετωπίζει προβλήματα σεξουαλικού περιεχομένου, όπως για παράδειγμα πρόωρη εκσπερμάτιση ή ανικανότητα στύσης, όταν η γυναίκα έχει περάσει την ηλικία των 35 ετών.

Γυναικείος παράγοντας
Περίπου το 1/3 των περιπτώσεων οφείλεται στη γυναίκα. Τα πιο συχνά αίτια είναι ορμονικές διαταραχές (σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, πρόωρη εμμηνόπαυση, ακατάστατη ωορρηξία) που επηρεάζουν τόσο τη φυσιολογική ωορρηξία όσο και την ποιότητα των παραγόμενων ωαρίων, η απόφραξη των σαλπίγγων μετά συνήθως από φλεγμονές και λοιμώξεις (υδροσάλπιγγες), η ενδομητρίωση, παθήσεις της μήτρας (ινομυώματα, διθάλαμος μήτρα), το αφιλόξενο περιβάλλον του τραχήλου (μη φιλική – ανεπαρκής, προς τα
σπερματοζωάρια, τραχηλική βλέννη).

Επίσης αντισπερμικά αντισώματα, καθυστέρηση απόκτησης παιδιού (αυξημένη ηλικία της γυναίκας), γενετικές – χρωμοσωμικές ανωμαλίες, συμφύσεις από προηγούμενες εγχειρήσεις και φλεγμονές των αναπαραγωγικών οργάνων όπως πυελική φλεγμονή (PID), η οποία μπορεί να προκλήθηκε από σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα όπως τα χλαμύδια και η βλεννόρροια, ανοσολογικά αίτια (ύπαρξη διάφορων – “εχθρικών” προς το έμβρυο – αντισωμάτων στον ορό της γυναίκας), αιτίες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής (άγχος, κάπνισμα, αλκοόλ, εργασιακό περιβάλλον).

Ανδρικός παράγοντας
Ένα αντίστοιχο ποσοστό 1/3 των περιπτώσεων υπογονιμότητας αποδίδεται στον άνδρα. Οι παράγοντες που προκαλούν αλλοίωση στις παραμέτρους του σπέρματος (χαμηλός αριθμός – κάτω των 20 εκ. σπερματοζωαρίων ανά ml σπέρματος, χαμηλή κινητικότητα σπέρματος – ανικανότητα του σπέρματος να προχωρήσει ικανοποιητικά ώστε να συναντήσει το ωάριο για γονιμοποίηση, ανώμαλη μορφολογία των σπερματοζωαρίων με αποτέλεσμα την ανικανότητα γονιμοποίησης του ωαρίου) μπορεί να εξηγήσουν μια υπογονιμότητα ανδρικής αιτιολογίας.

Παρόλο που η ηλικία του άντρα δε θέτει φραγμούς είναι πολύ πιθανόν εξαιτίας φλεγμονών, γενετικών ανωμαλιών, ατυχημάτων στα γεννητικά όργανα, απόφραξης των σπερματικών πόρων, ορμονολογικών διαταραχών, ανοσοποιητικών παραγόντων, υψηλών θερμοκρασιών και καθημερινών συνηθειών (κάπνισμα, αλκοόλ) να παράγεται σπέρμα χαμηλής ποιότητας ανίκανο να γονιμοποιήσει φυσιολογικά το ωάριο της συντρόφου.

Ανεξήγητη Υπογονιμότητα
Επίσης είναι σημαντικό να αναφερθεί και η περίπτωση της ανεξήγητης υπογονιμότητας που πλήττει περίπου το 5-10% των σημερινών ζευγαριών. Στα ζευγάρια αυτά παρατηρείται αδυναμία σύλληψης παρόλο που όλοι οι παράμετροι που αναφέρθηκαν είναι φυσιολογικοί.

Στα υπογόνιμα ζευγάρια παρέχεται όλο το φάσμα σύγχρονων θεραπευτικών τεχνικών. Ενδεικτικά αναφέρονται:

Δυνατότητες Θεραπείας

  • Σπερματέγχυση (IUI)
  • Εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF)
  • Μικρογονιμοποίηση (ICSI, PICSI)
  • Καλλιέργεια βλαστοκύστεων
  • In Vitro ωρίμανση ωαρίων (IVM)
  • Ποιοτικός έλεγχος ωαρίων
  • Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (PGD – PGS)
  • Κρυοσυντήρηση ωαρίων και εμβρύων
  • Θεραπεία των παθήσεων ενδοκρινολογίας της αναπαραγωγής (πολυκυστικές ωοθήκες, υπογοναδισμός κ.ά.)
  • Εξέταση σπέρματος – Βελτίωση – Ενεργοποίηση (Swim up – Percoll)
  • Βιοψία όρχεως
  • Παρακέντηση όρχεως - FNA
  • Καρυότυπος σπέρματος
  • PESA, MESA, TESA, TESE
  • Κρυοσυντήρη σπέρματος
  • Πλήρες πρόγραμμα δωρεάς ωαρίων και εμβρύων